12-11-10

La cantante de Tango

'Een brug is gemaakt om over te steken, niet om in het midden te blijven staan.' Een zin uit de film die alles samenvat. De Argentijnse regisseur Diego Martinez Vignatti leeft reeds 14 jaar in België. Ik had het genoegen om hem na de premiere van zijn nieuwe film: La Cantante de Tango, te intervieuwen. In een café ergens in Buenos Aires, alletwee met een cortado, hoe kan het anders, vuurde ik de vragen op hem af.

Intervieuw van Rein Remaut met Diego Martinez Vignatti.


agenda_cantante.jpg

Als het zijn bedoeling was geweest om geen film te maken 'over' de tango, maar een tango te maken van de film, is hij er bijzonder goed in geslaagd. De camera danst met Helena, de hoofdrolspeelster en la cantante, een tango door de straten van een barrio in Argentinie (Bahia Blanca) en daarna in een klein dorpje in Frankrijk in Nord Pas de Calais, aan zee. Ik feliciteer hem eerst met de zeer gevoelige en speciale film.

'Gracias'

Voor meer technische vragen over het camerawerk, had ik de hulp ingeroepen van Luc Verhaegen:

1.

Ik heb het gevoel dat de regisseur meer drama wil overbrengen op het publiek door het drama langer in beeld te brengen.
Werkt dat wel? (lange close-ups worden soms te langdradig).
Mijn close-ups zijn zeer bewust genomen en lang..., dat weet ik niet. De camera danst een tango met Helena, die vaak pauzes neemt om inderdaad theatraal het tango-moment vast te houden.

2.
Hoe hebt U de sfeer aangevoeld van het in Frankrijk gefilmde deel?
Die sfeer werd bvb perfect weergegeven in de opnamen van de lokale bakkerij.
Welke ondersteuning had je voor de research? Hoe weet je wanneer het "juist" zit?

Of ik juist zit? Dat weet ik niet, ik denk er nooit bij na. Ik neem mijn takes zeer vlug, camera werk is anders dan fotografie. Ik ben ook fotograaf en daar ga ik heel anders te werk. Met de filmcamera werk ik normaal heel vlug. Ik denk weinig, soms zit ik er misschien met mijn takes naast, professioneel gezien, maar filmen is niet enkel de takes, het zijn de acteurs en het decor die eigenlijk het belangrijkste zijn. Waarom de bakkerij? Daar heb ik nooit bij gedacht of dit nu Frans was? Ik heb dat beroep gekozen omdat het nachtwerk is, om aan te tonen dat Helena op dat moment eenzaam wilde zijn, ver weg van het geroezemoes en de vele mensen in Argentinië. Ook omdat nachtwerk eigenlijk intiem werk is, als iedereen slaapt, ben jij bezig. Het geeft een speciale sfeer weer. De bakker: omdat ik ook wilde dat ze met haar handen werkten, dat ze symbolisch iets deed voor de anderen: de hongerigen laven. Voor de desolate sfeer heb ik ook de zee gekozen. 
3.
De opnamen vertonen soms veel symboliek. Zo bvb. de telefooncel op de dijk.
Die opnamen zijn zeer gestileerd en estetisch zeer mooi in beeld gebracht.
Hoe trek je de grens tussen symboliek en realiteitsweergave. Is het niet moeilijk om die grens van de geloofwaardigheid te bepalen.

Geloofwaardigheid? Wat is dat? Realiteit? Net dezelfde vraag. Alles is geloofwaardig als we het geloven, alles is realiteit als wij denken dat het realiteit is. Wat ik in mijn film wilde brengen was wel de magische wereld van de tango, als u dat wil zeggen met het aanhalen van symbolen, ja dat is bewust gedaan om de tango uit te drukken.
Ik vroeg toen of hij ooit van de stijl: magisch realisme gehoord had, bijvoorbeeld zoals de film: De man die zijn haar kort liet knippen. Boek van Johan Daisne.

Nee daar heb ik nog nooit van gehoord, maar het is wel mooi dat je daar aan dacht toen je de film zag. Magisch realisme, mooie term, moet ik eens opzoeken.
4.
Het camerawerk is regelmatig fenominaal. 
De fotografie van uw film is een van zijn sterkste punten.
Hoe kan je schoonheid en esthetiek toch ten dienste stellen van de film zonder in clichés te vervallen?

Go clichés...(roert in zijn cortado) esthetiek... Laat me eerst gracias zeggen voor het compliment. ("Gracias Luc Verhaegen") Ja zoals ik al zei, ben ik ook fotograaf, en het kan zijn dat ik deze twee stielen soms met elkaar vermeng. Maar esthetiek en clichés..die vraag begrijp ik niet goed. Uiteraard kan je zeggen dat de tango veel clichés heeft, wat ik absoluut niet vind, maar niet-kenners zeggen dat wel eens, volslagen uit de lucht gegrepen trouwens. En esthetiek, daar sta ik niet bij stil. Ik film en de mensen vinden het goed of niet, basta.

Nu kwamen mijn vragen:

U zegt dat de film een tango is, wat zeer goed geslaagd is trouwens, ik voelde het zeker zo aan. Ik ben geen voorstander van de tango, maar kon uw film zeker smaken en het zet me zelfs aan om toch maar wat meer naar de tango te luisteren.

Tango kan je niet beluisteren, dat moet je voelen. Als u niet van tango houdt, is dat uw probleem, en een groot probleem, want dan mist u veel. Er is een generatie in Argentinie die ook aan de tango voorbijgaat. Vooral de mensen nu rond de 45 jaar en iets ouder. Ik weet niet hoe dat komt, misschien omdat zij zich afzetten tegen hun ouders die overliepen van de tango. Wel is het nu weer in en de jongere mensen, zoals ik (bijna 40) herleven terug de tango.

Het applaus was voor Argentijnse normen een beetje aan de magere kant, zou het kunnen zijn dat uw film meer in Europa gesmaakt kan worden en minder hier?

Och dat weet ik niet. Bij kunst is er geen universele smaak, gelukkig, er zijn altijd mensen die iets mooi vinden en niet. Ik sta er niet bij stil, ik maak geen film voor een speciaal vooropgesteld publiek. De film liep in de zomer in Belgie en daar had hij inderdaad wel een groot succes, maar ik denk dat het hier, in het land van de tango zeker een hit zal worden.

U werkt waarschijnlijk met een gemengde crew. Hebt u culturele verschillen gevoeld tijdens het filmen, verrijkte dit het werk of bracht dat obstakels met zich mee?

Mmmm. (roert weer in zijn tasje dat leeg is) -nee gracias, ik wil geen andere koffie, ik moet nog veel journalisten zien en wil niet te nerveus overkomen - lacht- Wat wil u juist zeggen met verschillen in werken met ...gemengde crew? Filmen is in heel de wereld hetzelfde. Iedere technieker werkt in China of in Amerika op dezelfde manier. Dus ja...wat bedoel je eigenlijk?

Ik denk dat u met latino's werkte en met Fransen, Belgen, Nederlanders. Mijn vriend is een Argentijn en ik ondervind dat wij problemen op een andere manier aanpakken, hij vanuit de emotionele hoek, zelfs ook technische problemen, en ik meer practisch en kouder. Hij met meer creativiteit en ik misschien flexibeler.

HA! Ja uiteraard. Met Argentijnen werken...zij trekken bij elk probleem heel hun theatrale emotie-bandoneon open. Een goede dag op de set is een dag met 40 problemen, een slechte is er eentje met 400 problemen. In Argentinie heb je bij die 40 ook nog eens 400 familieleden bij die allemaal hun zeg hebben via de emoties. Ik zeg altijd, soms roep ik het wel eens, "Ik ben jullie vader niet, in ben regiseur". Ik werk 6 maanden in Argentinie en 6 in Belgie, ik ben altijd zo blij als ik terug naar huis mag, Belgie dus. In Europa heb je ook verschillen, de Fransen houden zich heel strikt aan de hierarchie. Ik ben regisseur en het is de hele dag van oui chef, oui monsieur, oui chef... In Belgie is het gemoedelijker, Belgen zijn flexibeler en werken heel technisch. De beste technische mensen vind je in Belgie, ik weet niet hoe dat komt, de school is inderdaad uitstekend, zowel Vlamingen als Walen werken bijzonder professioneel. Ik hou van het werk in Belgie, ik woon er graag, de 6 maanden vliegen altijd veel te snel voorbij. Ik woon in Brussel, een prachtstad, rustig, gezellig, vol cultuur en verschillende mensen, vriendelijke mensen. In Argentinie heb ik altijd oponthoud met het werk. Als ik iets negatiefs zeg is dat "omdat je me niet graag ziet" Hallooo, in Europa moet je geen relatie aangaan met de mensen waarmee je werkt. Dit is een stokpaardje van me, als je wil dat ik hier over stop, stel je best een andere vraag.

Voor ik die kan stellen, voegt hij er nog aan toe:

Weet je, ik begrijp niets van de problemen nu in Belgie. Vlamingen zijn geen Nederlanders en Walen geen Fransen, jullie zijn echt alletwee Belgen en zo typerend, met zoveel identiteit. Ik begrijp dus echt de vete niet, en hoop dat het alleen op politiek vlak is. Belgie moet gewoon blijven bestaan, want jullie hebben samen zoveel troeven. Als ik werk, er zitten trouwens een paar Vlaamse en Waalse acteurs in de film, voel ik geen verschil tussen beiden, alleen dat ze uitstekend werken en zo gezellig zijn. Stel nu maar een andere vraag...

Ja de Vlaamse zanger en acteur Pieter Embrechts.

Ha u kent Pieter Embrechts? Ja die man heeft alles mee: is mooi, groot en een enorm talent.

Eugenia, zij is een pracht actrice, kan tango dansen, zingen, en schitterend acteren. Hebt u een cast gedaan om haar te vinden?

Heu, Eugenia is mijn echtgenote en wij hebben twee kinderen...

Ha, ok, dus volgende vraag: Je neemt haar veel in clos-up, haar gezicht vaak alleen en heel statisch, ttz haar gezicht blijft statisch, terwijl de camera rond haar tangoot (danst, de tango dansen). Ik kan me inbeelden dat zij dat soms opneemt alsof de camera haar persoonlijke ruimte binnendringt, heel intiem wordt. Hoe gaat zij daar mee om?

Amaai wat een vragen, heel interessant. (neem ik dan weer op als een klein complimentje). Ja inderdaad. Er zijn twee soorten van acteurs, zij die de camera voelen en zij die de camera niet voelen. Eugenia acteert en voelt de camera aan, ze speelt met de camera. Soms neemt ze zelfs de regisseursrol over, door zo te acteren dat ze me leidt in mijn werk, zonder woorden. Het is inderdaad moeilijk om te blijven acteren en niet uit je rol te vallen als de camera lang op je gezicht alleen gefocusd is. Je kan dan het acteren niet overnemen met bijvoorbeeld je body-language.

Weer over de verschillende culturen gesproken. Zijn emoties en ik bedoel niet de intensiteit maar de vorm of de beleving, gebonden aan cultuur?

HUMOR. U woont al 13 jaar in Argentinie, kan u lachen met Argentijnse grappen?

Ik: nee

Diego: Juist, humor is heel cultureel gebonden. De roots van humor ligt in een diepe socio-historische achtergrond van een volk. Soms liggen mijn vrienden, en ik heb twee close belgische vrienden, plat van het lachen als we aan de toog staan en sta ik erbij met een uitgestreken gezicht. Ik kan met de beste wil van de wereld geen glimlach op mijn lippen toveren. En het zijn geen domme mensen, intellectuelen zelfs. Ook mijn kinderen maken thuis soms grapjes en dan lachen ze met twee, maar wij, hun ouders, vinden er dan niets grappigs aan. Op zich wel grappig, vinden zij dan weer. Maar verdriet is iets anders, dat is meer universeel, denk ik, ook de redenen tot verdriet. Liefdesverdriet is over heel de wereld even schrijnend. De Argentijnse humor is heel sexueel geladen, wij vinden dat geweldig, over de humor van mannen onder elkaar niet te spreken, in Belgie vind ik de humor platvloers, terwijl u waarschijnlijk hetzelfde zegt van onze humor. Dat Helena haar verdriet anders ervaart in Argentinie en in Frankrijk, heeft niets met de plaats te maken, wel met de wereld die ik creeerde: in Argentinie is ze steeds omringt met mensen, ze kan nooit alleen zijn. In Frankrijk is ze juist wel altijd alleen, haar nachtwerk, de wandelingen op het strand, de omgeving ademt een desolatie uit. Hierin kan ze terug zichzelf vinden en vindt ze terug de tango in haar leven.

Mag ik u danken voor dit intervieuw en uw tijd, het was heel interessant en ik hoop dat uw film een groot succes wordt in Argentinie.

Gracias.

Rein Remaut


Info over de film:

Waar spelen ze de film:

In Cinemark, Berutti, achter Alto Palermo shopping

Rivadavia 1635- Espacio INCAA 0 km.

Originele site van La Cantante de Tango

Een tango uit de film:

El ultimo café

Llega tu recuerdo en torbellino,
vuelve en el otoño a atardecer
miro la garúa, y mientras miro,
gira la cuchara de café.

Del último café
que tus labios con frío,
pidieron esa vez
con la voz de un suspiro.

Recuerdo tu desdén,
te evoco sin razón,
te escucho sin que estés.
"Lo nuestro terminó",
dijiste en un adiós
de azúcar y de hiel...

¡Lo mismo que el café,
que el amor, que el olvido!
Que el vértigo final
de un rencor sin porqué...

Y allí, con tu impiedad,
me vi morir de pie,
medí tu vanidad
y entonces comprendí mi soledad
sin para qué...

Llovía y te ofrecí, ¡el último café!

 

 

2297251879_4d22ec1927.jpg

 

Voor we aan de vragen begonnen, vertelde Diego nog even dat hij meewerkt aan een sociaal project in Bahia Blanca. Zijn droom: een kinderorkest maken in een villa. Hij gaf dit jaar 17 instrumenten aan het project la Orquesta Escuela de Ingeniero White.
     " Door het succes van mijn vrouw en mij kunnen we het ons permiteren om onze schouders te zetten onder een sociaal project dat onze harten gestolen heeft. "La Orquesta Escuela" brengt opvoeding en vorming samen, dit in een culturele en sociale opvang. Het orkest is gesitueerd in een heel gevaarlijk stadsdeel , waar kinderen geen plaats hebben, geen opvang, geen leiding noch opvoeding, geen affectie en dus geen overlevingskansen. Wie kon ooit denken dat iemand deze kinderen kon opleiden om klassieke muziek te spelen, en dat doen ze nu. Daarom wil ik de mensen die aan dit project werken, bedanken voor hun inzet. Het zijn professionele muzikanten die naar de villa zelf gaan om de kinderen les te geven. De kinderen komen niet bij de cultuur, dus brachten zij de cultuur naar hen. Om dit project te mogen steunen, zijn mijn vrouw en ik allebei enorm blij. Dit wilde ik ook even in de aandacht brengen."
    

Nog even een tip van Pieter Embrechts:


23:05 Gepost door VIA | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook | |

De commentaren zijn gesloten.